De weledelgestrenge heer Donner heeft recentelijk wat aanpassingen aan de WOR voorgesteld, die menigeen niet ver genoeg gaan. De or zou met name het enquêterecht moeten verwerven. Probleem is echter dat vrijwel iedereen in de politiek en ook daarbuiten, mede gesteund door onderzoek, allang de conclusie heeft getrokken dat het wel goed zit met de wet.
Tegelijkertijd zien we bij diverse organisaties dat de or niet helemaal meer lijkt aan te sluiten op de praktijk. Dus wordt er hier en daar geëxperimenteerd met nieuwe vormen die soms wat dromenlottig aandoen. Maar het feit dat die vernieuwingen telkens weer gezocht worden, zegt iets. Er is blijkbaar echt een probleem. Meest genoemd in dit verband: gebrek aan betrokkenheid van de medewerker en de spreekwoordelijke stroperigheid van besluitvorming als gevolg van te veelvuldig vergaderen. En de or moet natuurlijk aantrekkelijker worden, dat spreekt voor zich.
Nou kan het aan mij liggen, maar het lijkt er veel op dat de experimenten met nieuwe vormen plaatsvinden bij organisaties die vooral nationaal georiënteerd zijn, terwijl in meer internationale organisaties de wet met zijn rechten tegen de borst wordt gedrukt. In nationale organisaties kan nu eenmaal meer vertrouwen bestaan vanuit een gedeeld cultureel goed,. Elders zwaait een internationaal georiënteerde meneer of mevrouw de scepter, die in veel gevallen de OR als een vreemd of misplaatst fenomeen uit vergane tijden ziet.
Wat is dan nu het probleem? De wereld is wat platter en meer individualistisch geworden. Dat laatste lijkt het belangrijkste op nationaal niveau, het eerste speelt bij internationalere organisaties. Het is alsof we met nieuwe vormen en uitgebreidere rechten daarvoor willen corrigeren.
Maar de wet is het resultaat van een bevlogen gedachte en niet een ding op zich. En wat mij betreft gaan we in de discussie teveel voorbij aan die bevlogen gedachte van echte mede-zeggenschap. Die verdient het om te worden afgestoft en aangeprezen voordat we veel aan vormen en bevoegdheden gaan sleutelen.
Ik omschrijf mezelf wel eens gekscherend als een hippie in een pak die zaken heeft leren doen. Als hippie stel je de mens centraal. Het voordeel van een pak is dat je goed knopen kunt tellen.
