"Finance slaat brug tussen behoud en vernieuwing"

"Finance slaat brug tussen behoud en vernieuwing"

Wat maakt een managementteam écht effectief? Volgens Steven van den Heuvel is het niet genoeg om enkel goede leiders bij elkaar te zetten.

In zijn boek Het High Impact MT laat hij zien hoe managementteams kunnen uitgroeien tot krachtige motoren van verandering. "Je bent als MT altijd onderdeel van het probleem, maar ook van de oplossing."

Het beste bij elkaar naar boven krijgen

Van den Heuvel schreef zijn boek vanuit een dubbele motivatie. Enerzijds was er zijn persoonlijke ervaring: "Ik werd 5 jaar geleden voor het eerst leidinggevende van een team van 30 mensen bij de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen, in het hart van het toeslagenschandaal. Ik kwam terecht in een MT met veel nieuwe mensen, hoge werkdruk en weinig tijd om aan elkaar te wennen. Het waren stuk voor stuk zeer capabele en gedreven professionals, maar de samenwerking bleek een stuk ingewikkelder dan ik had verwacht. Zo kwam ik erachter dat een groep kundige leidinggevenden niet per definitie een goed MT maakt. Er waren veel veranderingen en politieke druk. Dat maakte het lastig om het beste in elkaar naar boven te krijgen."

Anderzijds merkte hij als verandercoach van leidinggevenden dat er veel geschreven is over leiderschap en over teams, maar nauwelijks over managementteams als zodanig. "Er zijn talloze boeken over leiderschap, maar een praktisch, leesbaar boek over MT’s? Dat ontbrak. Terwijl juist daar zoveel te winnen valt."

Waarom het vaak misgaat

Volgens Van den Heuvel is het functioneren in een MT een vak apart. "Een goede leider van een team is nog geen goed MT-lid. In een MT moet je niet alleen je eigen domein vertegenwoordigen, maar ook het organisatiebelang dienen. Dat vraagt om een andere mindset."

Veel MT’s blijven steken in inhoudelijke discussies en vergeten te investeren in de samenwerking. "Je ziet elkaar vaak maar 1 keer per week. Dan gaat het al snel over operationele kwesties. Maar hoe je samenwerkt, hoe je besluiten neemt, hoe je elkaar vertrouwt – dat blijft onderbelicht. En dat is precies waar het vaak wringt."

Een goede leider van een team is nog geen goed MT-lid.”

De rol van finance: meer dan cijfers

Finance speelt een cruciale rol in het MT, stelt Van den Heuvel. "Finance vertegenwoordigt vaak de behoudende kracht in een team. Dat is waardevol. Terwijl business development vooruit wil, zorgt finance voor realiteitszin, voor checks and balances."

Maar dat betekent ook dat finance zich niet moet opsluiten in het eigen domein. "Als je als CFO of controller alleen maar je eigen belang verdedigt, ondermijn je het vertrouwen in het team. Dan wordt finance de 'lastige afdeling'. Terwijl het juist krachtig is als je je rol functioneel inzet: kritisch, maar constructief." Van den Heuvel pleit voor waardering van elkaars perspectieven. "Wat jij irritant vindt aan een ander domein, kan juist functioneel zijn. Die wrijving is nodig. De kunst is om die te benutten in plaats van te vermijden."

3 pijlers voor een High Impact MT

Het boek van Van den Heuvel is opgebouwd rond 3 pijlers: relaties, richting en ritmes.

  1. Relaties: de basis van vertrouwen

"Relaties zijn de fundering van elk MT. En dan bedoel ik zowel de interpersoonlijke als de functionele relaties. Ken je elkaar? Weet je wat iemand belangrijk vindt? Maar ook: heb je duidelijke afspraken over hoe je samenwerkt?"

Vertrouwen ontstaat volgens Van den Heuvel door positieve ervaringen. "Als je merkt dat je op elkaar kunt bouwen, dat je lastige gesprekken kunt voeren zonder dat het escaleert, dan groeit het vertrouwen. En dat is essentieel, zeker als het spannend wordt."

  1. Richting: samen koers bepalen

Een MT moet niet alleen weten waar het heen wil, maar ook hoe het daar komt. "Te vaak duikt een MT een hok in, maakt een plan en denkt dan: hoe verkopen we dit aan de organisatie? Maar het gaat erom: hoe betrekken we de organisatie bij het maken van dat plan?"

Volgens Van den Heuvel is het essentieel dat MT’s niet opereren vanuit een ivoren toren. "Medewerkers hebben waardevolle inzichten. Betrek ze. Vraag niet alleen: wat is de richting? Maar ook: hoe komen we tot die richting?"

  1. Ritmes: structuur voor groei

De derde pijler is ritme. "Een goed MT heeft vaste momenten voor plannen, uitvoeren en evalueren. Dat geeft houvast en ruimte. Juist door structuur kun je flexibel zijn."

Ritmes zorgen ervoor dat verbeteringen niet incidenteel zijn, maar structureel. "Je wordt als MT een vehikel voor verbetering. Niet om brandjes te blussen, maar om het systeem beter te maken."

Steven van den Heuvel: "Als je niet afspreekt hoe je besluiten neemt, kijkt iedereen automatisch naar de hoogste in rang"
Steven van den Heuvel: "Als je niet afspreekt hoe je besluiten neemt, kijkt iedereen automatisch naar de hoogste in rang"

De rol van de leider

De leider van het MT speelt een sleutelrol. "Als je niet afspreekt hoe je besluiten neemt, kijkt iedereen automatisch naar de hoogste in rang. Dan krijg je geen team, maar een verzameling individuen."

Van den Heuvel pleit voor leiders die ruimte geven. "Geef niet als eerste je mening. Nodig anderen uit. En wees helder over wie er wel en niet in het MT zit. Dat geeft duidelijkheid en veiligheid."

Diversiteit en dynamiek

Een ander belangrijk punt is diversiteit. "7 witte mannen in een MT? Dat is vragen om groepsdenken. Dat is een psychosociaal fenomeen, waarbij een groep – van op zich zeer bekwame personen – zodanig wordt beïnvloed door groepsprocessen, dat de kwaliteit van groepsbesluiten vermindert. Je hebt verschillende perspectieven nodig om blinde vlekken te voorkomen." Maar ook dynamiek is belangrijk. "Soms zit een MT te lang in dezelfde samenstelling. Dan kent iedereen elkaars argumenten al. Dan is het tijd om te vernieuwen. Niet per se met andere mensen, maar met andere gesprekken."

Finance als bruggenbouwer

Voor finance ligt er een bijzondere kans, vindt Van den Heuvel. "Finance kan de brug slaan tussen behoud en vernieuwing. Door risico’s te benoemen, maar ook door mee te denken over oplossingen." Hij ziet finance als een onmisbare sparringpartner. "Niet als rem, maar als richtinggever. Als finance zich opstelt als partner in plaats van poortwachter, groeit het vertrouwen. En daarmee de impact."

Geen perfect MT, wel beweging

Bestaat het perfecte MT? "Nee," zegt Van den Heuvel resoluut, "balans bestaat niet. Maar onbalans is niet erg, zolang er beweging is. De kunst is om niet uit de bocht te vliegen."

Een goed MT is volgens hem een team dat leert, reflecteert en groeit. "Dat lastige gesprekken niet uit de weg gaat. Dat besluiten neemt en die ook uitdraagt. Want wat in het MT niet besproken wordt, ettert door op de werkvloer."

De boodschap van het boek

De boodschap die Van den Heuvel met zijn boek Het High Impact MT mee wil geven is helder: "Je bent als MT altijd onderdeel van het probleem. Maar ook van de oplossing. Dus ga aan de slag. Niet alleen als individu, maar als team."

Van den Heuvel hoopt dat zijn boek MT’s helpt om die stap te zetten. "Lees het samen. Gebruik het als leidraad. En schakel waar nodig hulp in. Want een goed MT ontstaat niet vanzelf. Je moet erin investeren en uiteindelijk is het elke investering waard."

Martijn Slot

Martijn Slot

Redacteur CM: Executive